Гидроксиэтилакрилаттың үҙ-үҙен полимерлашыу реакцияһында катализаторҙар роле ниндәй?
Үҙ-үҙеңде полимерлашыу реакцияһы үтһен өсөн тәүҙә яраҡлы температура кәрәк. Ғөмүмән, температура диапазоны өсөн үҙ-үҙен полимерлаштырыу гидроксиэтил акрилат . ИЗГЕЛЕК 30°С һәм 60°С араһында була. Әгәр температура бик түбән булһа, реакция бик яй барасаҡ, хатта булмаясаҡ. Әгәр температура бик юғары булһа, реакция бик көслө булып китә, был реакция процесын контролдә тотоуҙы ҡыйынлаштыра һәм һөҙөмтәлә тотороҡһоҙ продукттар барлыҡҡа килә. Шуға күрә температураны контролдә тотоу бик мөһим! Температуранан тыш, яҡтылыҡ та мөһим фактор булып тора. Гидроксиэтилакрилат ультрафиолет (УФ) яҡтылығына ныҡ реактив, ә УФ яҡтылығы уның икеләтә бәйләнештәренең ярылыуына булышлыҡ итә ала, шуның менән полимерлашыу реакцияһын башлай. УФ нурланышы аҫтында гидроксиэтилакрилаттың үҙ-үҙен полимерлашыуы күпкә тиҙерәк буласаҡ. Әгәр ҙә беҙ УФ-лампа ҡулланһаҡ йәки ҡояш нурҙарына эләкһәк, ул тиҙ үҙ-үҙен полимерлашыу кисерәсәк. Күҙ алдына килтерегеҙ әле, ҡояш нурҙары аҫтында был молекулалар бейегән кеүек, тиҙ генә берләшеп, яңы матдәләр барлыҡҡа килтерә. Температура һәм яҡтылыҡтан тыш, катализатор һайлау ҙа үҙ-үҙен полимерлаштырыу реакцияһының тиҙлегенә һәм эффектына йоғонто яһай. Беҙ өҫтәйәсәкбеҙ ҡайһы бер перекись катализаторҙары, мәҫәлән, водород перекисе, йәки азо берләшмәләр кеүек азобизисобутиронитрил (AIBN). Был катализаторҙар үҙ-үҙен полимерлашыу реакцияһының башланғыс температураһын һөҙөмтәле түбәнәйтә ала, был уны түбән температурала ла тигеҙ барырға мөмкинлек бирә. Улар, ысынлап та, тиҙләткес булып сығыш яһай! Катализаторһыҙ реакция бик яй барыуы йәки хатта булмауы ла ихтимал. Шуға күрә үҙ-үҙен полимерлаштырыу реакцияһында катализатор ролен иғтибарһыҙ ҡалдырып булмай.