- Глобаль премьер-адипин кислотаһы: юғары етештереүсәнлекле полимерҙар һәм химик матдәләр өсөн мөһим төҙөлөш блогы
Физик һәм химик үҙенсәлектәре
Тышҡы ҡиәфәте һәм текстураһы: Адипин кислотаһы ғәҙәттә аҡ, кристалл порошок йәки бәләкәй, төҫһөҙ кристалдар рәүешендә күрһәтә. Ул шыма текстураға эйә һәм ғәҙәти шарттарҙа еҫһеҙ, был уны нейтраль сенсор профиле талап ителгән төрлө ҡулланыу өсөн яраҡлы итә.
Иретелеүсәнлеге: Һыуҙа уртаса иретелеүсәнлек күрһәтә, 25°С температурала 100 мл һыуҙа яҡынса 1,44 г эрей. Әммә ул этанол, ацетон, бензол кеүек органик иреткестәрҙә ныҡ ирей. Был эретелгәнлек тәртибе уға химик реакциялар һәм формулировкалар спектрында һөҙөмтәле ҡатнашырға мөмкинлек бирә.
Төп физик константалар: Адипин кислотаһының моляр массаһы 146,14 г/моль тәшкил итә. Уның тығыҙлығы 25°С температурала 1,36 г/см3 тирәһе, был һыуҙан бер аҙ тығыҙыраҡ. Адипин кислотаһының иреү температураһы 152°С, был уның юғары температурала ҡаты хәлдән шыйыҡ хәлгә күсеүен күрһәтә. Ҡайнау температураһы 337,5°С температурала була, әммә атмосфера баҫымы аҫтында был температураға еткәнсе тарҡала башлауы ихтимал. Уның янып китеү температураһы 207°C тәшкил итә, был янып китеү хәүефен тыуҙырыу өсөн сағыштырмаса юғары температура һәм тоҡандырыу сығанаҡтары талап ителә тип фаразлай.
Химик реактивлыҡ: Дикарбон кислотаһы булараҡ, адипин кислотаһында ике карбон функциональ төркөмө (-СООН) бар, улар уға юғары химик реактивлыҡ бирә. Ул спирттар менән эстерлаштырыу реакцияларында еңел ҡатнаша, пластмасса, майлау материалдары һәм хуш еҫле матдәләр етештереүҙә киң ҡулланылған эфирҙар барлыҡҡа килтерә. Өҫтәүенә, ул конденсация полимеризацияһы аша диаминдар менән реакцияға инә ала, полиамидтар, бигерәк тә нейлон 6,6 барлыҡҡа килә. Был полимерлашыу реакцияһы синтетик сүс һәм инженер пластмассалары сәнәғәтенең нигеҙ ташы булып тора. Адипин кислотаһы шулай уҡ тейешле спирттар барлыҡҡа килтерер өсөн редукция реакциялары үтеп, нигеҙҙәр менән реакцияға инеп, тоҙҙар барлыҡҡа килтерә ала, уларҙы адипаттар тип атайҙар.
Ҡулланыу өлкәләре
Полиамид (нейлон) етештереү: Ҡулланыу иң ҙур һәм әһәмиәтле адипин кислотаһы полиамидтар етештереүҙә ята, бигерәк тә нейлон 6,6. Был процеста адипин кислотаһы гексаметилендиамин менән конденсация полимерлашыу реакцияһында реакцияға инә. Һөҙөмтәлә нейлон 6,6 - ныҡлығы, ныҡлығы, абразивҡа ҡаршы тороусанлығы һәм шәп механик үҙенсәлектәре менән дан тотҡан юғары етештереүсәнлекле инженер пластикы. Нейлон 6,6 автомобиль сәнәғәтендә двигателдәр өлөштәре, шестернялар һәм подшипниктар кеүек компоненттар өсөн киң ҡулланыла. Ул шулай уҡ туҡыу сәнәғәтендә төп материал булып тора, унда ныҡлығы, ныҡлығы һәм буяуҙарҙы яҡшы тота алыуы арҡаһында кейем, келәм һәм тышлыҡ өсөн юғары сифатлы туҡымалар етештереү өсөн ҡулланыла.
Пластификаторҙар һәм майлау материалдары: Адип кислотаһы адипат нигеҙендә пластификаторҙар етештереү өсөн ҡулланыла. Был пластификаторҙар полимерҙарға, бигерәк тә поливинилхлоридҡа (ПВХ) өҫтәлә, уларҙы һығылмалылыҡты, эшкәртелеүсәнлекте һәм ныҡлыҡты яҡшыртыу өсөн. Адипат пластификаторҙары түбән температурала һығылмалылыҡ талап ителгән ҡулланыуҙарҙа өҫтөнлөк бирелә, мәҫәлән, автомобиль сымдарын изоляциялау, медицина трубкалары һәм һыуыҡҡа сыҙамлы ПВХ изделиелар етештереүҙә. Өҫтәүенә, адипин кислотаһынан алынған эфирҙар төрлө сәнәғәттә майлау материалдары булараҡ ҡулланыла, улар бик яҡшы туҙыу һәм һөртөүгә ҡаршы үҙенсәлектәр бирә, двигателдәрҙә, шестерняларҙа һәм башҡа механик системаларҙа ҡулланыу өсөн яраҡлы.
Аҙыҡ-түлек һәм эсемлектәр сәнәғәте (туранан-тура ҡулланыу): Адипин кислотаһы аҙыҡ-түлектә туранан-тура ҡулланылмаһа ла, аҙыҡ-түлек — контакт материалдары һәм аҙыҡ-түлек эшкәрткән ҡорамалдар етештереүҙә ҡулланыла. Уның эфирҙары, аҙыҡ-түлек өсөн ҡаплауҙарҙа һәм герметиктарҙа ҡулланылғанда – ҡаплау материалдары, бысраныуҙы булдырмау һәм продукцияның яңылығын һаҡлау юлы менән аҙыҡ-түлек продукттарының бөтөнлөгөн һәм хәүефһеҙлеген тәьмин итергә ярҙам итә. Бынан тыш, адипин кислотаһы нигеҙендәге полимерҙарҙы эшкәрткәндә аҙыҡ-түлек менән бәйләнешкә ингән ҡорамалдар компоненттарын, мәҫәлән, конвейер һәм тығыҙлаусыларҙы етештереүҙә ҡулланырға мөмкин.
Фармацевтика һәм косметика сәнәғәте: Фармацевтика сәнәғәтендә адипин кислотаһын препараттар әҙерләүҙә ярҙамсы матдә булараҡ ҡулланырға мөмкин. Ул фармацевтик иретмәләрҙең һәм суспензияларының рН-ын контролдә тотоу өсөн буферлаштырыусы агент булып эшләй ала, препараттар тотороҡлолоғон һәм һөҙөмтәлелеген тәьмин итә. Косметика сәнәғәтендә адипин кислотаһы эфирҙары төрлө продукттарҙа ҡулланыла, мәҫәлән, кремдарҙа, лосьондарҙа һәм помадаларҙа, текстураны яҡшыртыу, йәйелеүсәнлеген арттырыу һәм йомшартыу үҙенсәлектәрен тәьмин итеү өсөн, тире йомшаҡ һәм шыма тойола.
Әҙерләү ысулдары .
Циклогександың окисланыуы: Был адипин кислотаһын етештереү өсөн өҫтөнлөклө сәнәғәт ысулы. Процесс катализатор, ғәҙәттә кобальт нигеҙендәге катализатор булғанда циклогександың окисланыуынан башлана. Беренсе - окисланыу этабында циклогексан һауа йәки кислород менән реакцияға инеп, циклогексанол һәм циклогексанон ҡатнашмаһын барлыҡҡа килтерә, был процесс «КА майы» (кетон — спирт майы) процесы тип атала. Реакция 150 - 160°С тирәһе температурала һәм 1 - 1,5 МПа баҫымда бара. Һуңынан КА майы икенсе этаптағы реакцияла азот кислотаһын окисландырыусы матдә булараҡ ҡулланып, ғәҙәттә 60 - 80°С температурала һәм атмосфера баҫымында артабан окислана. Был икенсе - этапта окисланыу циклогексанол һәм циклогексанонды адипин кислотаһына әйләндерә. Әммә был ысулдың экологик яҡтан ҡайһы бер проблемалары бар, сөнки азот кислотаһын ҡулланыу көслө парник газы булған азот оксиды (N2O) барлыҡҡа килтерә һәм ҡалдыҡтар ағымы менән һаҡ эш итеүҙе талап итә.
Биотехнологик алымдар: Һуңғы йылдарҙа тотороҡлораҡ альтернатива булараҡ адипин кислотаһын етештереү биотехнологик алымдарына ҡыҙыҡһыныу арта. Микроорганизмдар, мәҫәлән, генетик инженерия бактериялары йәки әсеткеләр, яңыртыла торған сеймалды, мәҫәлән, шәкәр йәки үҫемлек майҙарын, матдәләр алмашыныуы юлдары теҙмәһе аша адипин кислотаһына әйләндерер өсөн ҡулланыла ала. Мәҫәлән, ҡайһы бер бактерияларҙы артабан адипин кислотаһына әйләндерергә мөмкин булған аралашсы матдәләр етештереү өсөн инженерлыҡ итеп эшләргә мөмкин. Был биотехнологик алымдар әле үҫеш этабында булһа ла, етештереүсәнлек һәм сығымдар һөҙөмтәлелеге менән бәйле проблемалар менән осрашһа ла, киләсәктә адипин кислотаһын экологик яҡтан таҙараҡ һәм тотороҡлораҡ етештереү мөмкинлеген тәҡдим итә.
Һаҡланыу саралары
Һаулыҡ өсөн хәүеф: Адипин кислотаһы туранан-тура бәйләнешкә ингәндә тире һәм күҙҙәрҙе ҡыҙҙыра ала. Тирегә оҙаҡ йәки ҡат-ҡат ҡағылыу дерматитҡа килтерергә мөмкин, әгәр ҙә ул күҙҙәргә тейһә, ҡыҙарыу, ауыртыу һәм мөгөҙсәгә зыян килтерергә мөмкин. Адипин кислотаһының саң киҫәксәләрен һулыш алыу тын юлдарын ҡотортоуы, йүткереүҙе, һыҙлауҙы, тын ҡыҫылыуҙы тыуҙырыуы ихтимал. Күп күләмдә адипин кислотаһын ашау ашҡаҙан-эсәк юлдарында уңайһыҙлыҡтарға килтерергә мөмкин, шул иҫәптән күңел ҡайнауы, ҡосоу, эс китеү. Адипин кислотаһы менән эш иткән эшселәргә тейешле шәхси һаҡланыу саралары, мәҫәлән, бирсәткәләр, хәүефһеҙлек күҙлектәре һәм тын алыу битлектәре кейергә кәрәк, бигерәк тә саң барлыҡҡа килгән урындарҙа.
Янғын һәм шартлау хәүефе: Адипин кислотаһының янып китеү температураһы сағыштырмаса юғары булһа ла, ул яныусан. Порошок рәүешендә етерлек концентрацияла таралһа, һауа менән шартлатҡыс ҡатнашмалар барлыҡҡа килтерә ала. Һаҡлау урындарын тоҡандырыу сығанаҡтарынан йыраҡ тоторға кәрәк, саң йыйылмаһын өсөн дөрөҫ елләтеү мөһим. Адипин кислотаһы ҡатнашлығында янғын сыҡҡанда тейешле янғын һүндереү саралары, мәҫәлән, ҡоро химик порошок йәки углекислый газ ҡулланырға кәрәк.
Тирә-яҡ мөхиткә йоғонто: Адипин кислотаһы тирә-яҡ мөхиттә уртаса ныҡлы. Һыу объекттарына сығарылғанда, ваҡыт үткән һайын микроорганизмдар тарафынан тарҡалыуы мөмкин, әммә юғары концентрация һыу йәшәйешенә барыбер йоғонто яһай ала. Ул шулай уҡ кислоталы булыуы арҡаһында һыу системаларының рН-ына йоғонто яһауы ихтимал. Шуға күрә ҡалдыҡтар менән дөрөҫ эш итеү һәм уларҙы тыйыу саралары тирә-яҡ мөхиткә контролһеҙ адипин кислотаһы сығарыуын булдырмау өсөн бик мөһим. Адипин кислотаһын етештереүсе йәки ҡулланған тармаҡтар ҡәтғи экологик нормаларҙы үтәргә тейеш, уның тупраҡҡа, һыуға һәм һауа сифатына йоғонтоһон минималь кимәлгә еткерергә тейеш.
Техник характеристикалар
| Тауар исеме | Адипин кислотаһы | |||||||||
| Химик формула | С6Н10О4. | |||||||||
| Молекуляр ауырлыҡ | 146,14 г/моль | |||||||||
| Килеү | Аҡ кристаллы порошок | |||||||||
| Ирееү температураһы | 152 - 153°С | |||||||||
| Ҡайнау температураһы | 337,5°С | |||||||||
| Тығыҙлыҡ | 1,360 г/см3 | |||||||||
| CAS ЮҠ | 124 - 04 - 9. | |||||||||
| HS коды | 29171200 | |||||||||
| ЭЙНЕКС ЮҠ | 204 - 673 - 3. | |||||||||
| Приложение | Нейлон 66 етештереү өсөн ҡулланыла, полиуретан синтезы, һәм пластификатор етештереү | |||||||||
Сифатты контролдә тотоу ҡағыҙы
| Тауар исеме | Адипин кислотаһы | ||||||
| ПРЕДМЕТ | Техник характеристика | Һөҙөмтә | |||||
| Килеү | Аҡ кристаллы порошок | Аҡ кристаллы порошок | |||||
| Йөкмәтке% (м/м)≥ | 99,70 | 99,82 | |||||
| Иреү температураһы°C ≥ | 151,5 | 152,6 | |||||
| Аммиак һыу хромы, платина кобальт төҫ һаны ≤ | 5 | 2 | |||||
| Дымлылыҡ % (м/м) ≤ | 0,20 | 0,18 | |||||
| Көл мг/кг ≤ | 7 | 2 | |||||
| Fe мг / кг ≤ | 1,0 | 0,2 | |||||
| Содержание нитратов мг/кг ≤ | 10.0 | 0,7 | |||||








